Van hooggevoeligheid en spirituele verwarring naar vaste grond in Christus.

 

Over hooggevoeligheid, geestelijke onderscheiding en de vrijheid die ik in Jezus Christus heb gevonden.

Van kinds af aan op zoek naar antwoorden

Al vanaf mijn kindertijd had ik last van allerlei vage klachten. Ik ervaarde dingen die ik destijds moeilijk kon verklaren. Ik voelde me anders, worstelde met prikkels en probeerde te begrijpen waarom het dagelijks leven me soms zoveel energie kostte.

 

Voor mijn diagnose Autisme kwam ik terecht in de wereld van HSP: hoogsensitiviteit, want daar pasten mijn klachten bij. Er was veel te lezen, te ontdekken, te leren en te ontwikkelen binnen de wereld van Hsp en ik kon mijn (wat ik toen nog niet wist) Autisme heel goed in maskeren. 

 

Hoogsensitiviteit wordt doorgaans beschreven als een persoonlijkheidskenmerk waarbij iemand gevoeliger reageert op prikkels en informatie diepgaander verwerkt. Voor veel mensen kan dit een herkenbaar kader bieden. Het kan woorden geven aan ervaringen die jarenlang moeilijk te begrijpen waren.

En daar is op zichzelf niets mis mee.

Het kan juist waardevol zijn om jezelf beter te leren begrijpen, je grenzen te leren herkennen en te ontdekken wat je nodig hebt om goed voor jezelf te zorgen.

 

Maar tijdens mijn eigen zoektocht ontdekte ik ook een andere kant.

Een kant waarvan ik geloof dat we er veel zorgvuldiger mee moeten leren omgaan.

Wanneer hooggevoeligheid een spirituele gave wordt genoemd

Stel je voor dat je als hooggevoelig persoon eindelijk iemand ontmoet die zegt:

“Jij bent niet raar. Jij voelt gewoon meer dan anderen. Je hebt een bijzondere gave!

Je kunt leren om energie van mensen te lezen. Misschien kun je zelfs anderen helpen met jouw gevoeligheid.”

Voor iemand die jarenlang heeft geworsteld met onbegrepen klachten, kan dat enorm aantrekkelijk klinken.

Eindelijk word je gezien. Je ervaringen krijgen betekenis. Je bent niet langer iemand die moeite heeft met het dagelijks leven, maar iemand met een bijzondere gave die verder ontwikkeld mag worden.

Vervolgens ontdek je misschien cursussen over energie, chakra’s, reiki, energetische healing of alchemie. Je ontmoet mensen die zichzelf healer, lichtwerker, spiritueel gids of sjamaan noemen. Je krijgt steeds meer mogelijkheden aangereikt om je ervaringen te verklaren en verder te ontwikkelen.

 

Niet iedereen die hoogsensitief is, komt in deze wereld terecht. En niet iedereen die zich in hoogsensitiviteit herkent, zoekt spirituele verklaringen.

Maar ik weet uit mijn eigen zoektocht hoe aantrekkelijk zo’n wereld kan zijn wanneer je verlangt naar antwoorden, erkenning en een plek waar je jezelf mag zijn.

Het gevaar dat ik hierin ben gaan zien, is dat overprikkeling en uitputting soms worden geïnterpreteerd als tekenen van een bijzondere gave. Dat je leert om nog meer waar te nemen, nog meer te voelen en nog meer verantwoordelijkheid te dragen, terwijl je lichaam misschien juist om rust, herstel en begrenzing vraagt.

 

Je denkt dat het beter gaat, omdat je eindelijk een verklaring hebt gevonden.

Maar heb je werkelijk meer rust gekregen? Kun je beter functioneren in het dagelijks leven? Ken je je grenzen beter? Of ben je gewend geraakt aan een toestand waarin je eigenlijk voortdurend over je eigen grenzen heen gaat?

Dat is een vraag die we serieus moeten durven stellen.

 

Het is alsof je ontdekt dat je enorm veel kracht in je armen hebt en vervolgens besluit om iedere dag topsport te gaan bedrijven. Je traint steeds harder, omdat anderen je vertellen dat je die kracht moet ontwikkelen.

Maar ondertussen vraagt je lichaam om rust.

Niet alles wat je kunt ervaren, hoef je verder te ontwikkelen. Niet alles wat je voelt, is jouw verantwoordelijkheid. En niet iedere ervaring vertelt je wat je ermee moet doen.

 

Het probleem is niet het label HSP

Ik wil duidelijk zijn: mijn bezwaar is niet het label hooggevoeligheid.

Ik begrijp dat mensen behoefte hebben aan woorden voor hun ervaringen. Een herkenbaar begrip kan helpen om jezelf beter te begrijpen en passende ondersteuning te zoeken.

Het probleem ontstaat wanneer we te snel conclusies trekken over wat die gevoeligheid betekent en wat iemand ermee zou moeten doen.

 

Hoe gaan we met onze ervaringen om? Welke verklaringen krijgen we aangereikt? Welke begeleiding ontvangen we? En welke overtuigingen nemen we over?

Daar ligt voor mij een belangrijk onderscheid.

 

Ook binnen christelijke gemeenschappen vraagt dit om wijsheid en zorgvuldigheid.

Het is niet helpend wanneer iemand met hooggevoeligheid of autisme onmiddellijk wordt bestempeld als iemand die zich met New Age bezighoudt. Evenmin is het zorgvuldig om iedere onbegrepen ervaring automatisch toe te schrijven aan demonen of geestelijke gebondenheid.

Mensen verdienen het om gehoord te worden. Hun klachten mogen serieus worden genomen. Er mag ruimte zijn voor lichamelijke, psychische, neurologische én geestelijke vragen, zonder dat we vooraf al denken te weten wat er aan de hand is.

Tegelijkertijd geloof ik dat christenen eerlijk mogen onderzoeken welke spirituele praktijken en overtuigingen passen bij het volgen van Jezus Christus en welke daar juist mee botsen.

 

We hoeven ervaringen niet te ontkennen om ze te kunnen toetsen.

We hoeven iemand niet te veroordelen om grenzen te stellen aan bepaalde praktijken.

En we hoeven niet alles wat iemand voelt als een bijzondere geestelijke gave te bestempelen.

De Bijbel roept ons op om te toetsen en het goede te behouden (1 Tessalonicenzen 5:21). Dat vraagt om onderscheidingsvermogen, maar ook om geduld, liefde en nederigheid.

 

Twee mensen, dezelfde klachten, twee verschillende verhalen

Stel je twee mensen voor die vergelijkbare klachten ervaren. Ze zijn snel overprikkeld, voelen zich uitgeput, hebben moeite met het dagelijks leven en begrijpen niet goed wat er met hen gebeurt.

De eerste persoon krijgt te horen:

“Je hebt een bijzondere gave. Je voelt meer dan anderen. Je moet leren vertrouwen op je intuïtie en je spirituele vermogens verder ontwikkelen.”

De tweede persoon krijgt te horen:

“Ik zie dat je worstelt. Je klachten verdienen aandacht. Misschien heb je rust, herstel, passende begeleiding of onderzoek nodig. Je hoeft dit niet alleen te dragen. En als je Jezus wilt leren kennen, mag je ontdekken wat het betekent om je leven aan Hem toe te vertrouwen.”

 

Dit zijn twee mogelijke benaderingen, geen vaste voorspellingen van hoe mensen zullen reageren. Spirituele ontwikkeling leidt niet bij iedereen tot overbelasting, en christelijk geloof vervangt geen medische of psychologische zorg.

 

Maar mijn vraag is wel: wat gebeurt er wanneer iemand voortdurend wordt aangemoedigd om méér te voelen, méér waar te nemen en méér te doen, terwijl die persoon al uitgeput is?

Wat gebeurt er wanneer iemand leert dat iedere ervaring een boodschap bevat die ontcijferd moet worden? Dat iedere prikkel betekenis heeft? Dat iedere emotie van iemand anders iets is wat jij moet aanvoelen, begrijpen of oplossen?

Dan kan de verantwoordelijkheid steeds groter worden.

 

Je gaat misschien voortdurend op zoek naar wat anderen voelen. Je probeert situaties te verklaren. Je raakt steeds meer bezig met wat je allemaal waarneemt. Je grenzen vervagen en rust wordt moeilijker.

Wanneer iemand daarnaast ernstige klachten ervaart, is het belangrijk om niet zomaar aan te nemen dat die klachten bij een spirituele gave horen. Overprikkeling, uitputting, dissociatieve ervaringen en andere klachten verdienen zo nodig professionele beoordeling en passende ondersteuning.

 

Een andere benadering kan ruimte geven om te erkennen dat het niet goed gaat, dat je hulp nodig hebt en dat je niet alles zelf hoeft op te lossen.

Vanuit mijn christelijke geloof heb ik daarin iets wezenlijks ontdekt: ik hoef mijn leven niet zelf te dragen. Ik mag mijn zorgen, mijn beperkingen en mijn toekomst bij Jezus brengen.

Niet omdat iedere klacht daarmee onmiddellijk verdwijnt, maar omdat mijn waarde niet afhankelijk is van wat ik kan, voel, waarneem of presteer.

 

Wat veranderde er toen ik mijn hart aan Jezus gaf?

Ik ben God dankbaar dat ik Jezus Christus heb leren kennen en mijn hart aan Hem heb gegeven.

Mijn wandeling met Jezus heeft mijn blik op mezelf, mijn ervaringen en de wereld veranderd.

Waar ik vroeger voortdurend op zoek was naar verklaringen voor wat ik voelde, leer ik nu om mijn ervaringen niet langer automatisch als opdrachten of bijzondere boodschappen te beschouwen.

 

Ik hoef niet alles te begrijpen.

Ik hoef niet alles te volgen.

Ik hoef niet overal iets mee te doen.

 

Ik mag stil worden, mijn grenzen herkennen, rust nemen en mijn ervaringen toetsen aan Gods Woord. Ik mag hulp zoeken wanneer ik die nodig heb. En ik mag leren onderscheiden wat mijn verantwoordelijkheid is en wat niet.

Mijn identiteit ligt niet in mijn hooggevoeligheid, mijn autisme, mijn klachten of mijn mogelijkheden.

 

Mijn diepste identiteit ligt in Jezus Christus. Ik ben door Hem geliefd. Ik mag leven uit Zijn genade.

Dat betekent niet dat mijn persoonlijkheid verdwenen is of dat al mijn klachten ineens weg zijn. Het betekent dat ik mijn leven vanuit een ander fundament leer bekijken.

Ik mag erkennen hoe God mij heeft geschapen en tegelijk onder ogen zien waar ik ondersteuning, herstel en begrenzing nodig heb.

 

Ik hoef mijn gevoeligheid niet te verheerlijken en ik hoef mezelf er ook niet voor te veroordelen.

Ik mag leren leven met wat er is, in afhankelijkheid van God.

Zijn Woord helpt mij om een nieuw filter te ontwikkelen. Niet alles wat de wereld mij vertelt, hoef ik over te nemen. Niet alles wat ik ervaar, hoeft mijn richting te bepalen.

Ik mag toetsen, bidden, nadenken en keuzes maken die passen bij mijn geloof in Jezus.

En juist daarin ervaar ik steeds meer vaste grond.

Van een spiritueel masker naar een echte glimlach.

 

Er is nog iets veranderd.

Ik hoef niet langer te geloven dat ik mezelf voortdurend moet verbeteren om goed genoeg te zijn. Ik hoef geen bijzondere staat te bereiken, urenlang te oefenen om een bepaald gevoel vast te houden of mezelf wijs te maken dat alles goed gaat wanneer dat niet zo is.

Ik mag eerlijk zijn over mijn worstelingen.

Ik mag verdrietig zijn. Ik mag moe zijn. Ik mag grenzen hebben.

En ik mag tegelijkertijd vreugde ervaren.

 

De blijdschap die ik in mijn geloof ontdek, is voor mij niet hetzelfde als doen alsof alles goed gaat. Het is niet fake it until you make it. Het is ook geen prestatie waarmee ik mezelf liefde moet bezorgen.

Het is de vreugde die kan groeien wanneer ik Gods liefde en genade steeds beter leer kennen.

Soms merk ik dat ik weer lach. Dat ik me gedragen voel. Dat er ruimte ontstaat voor dankbaarheid, creativiteit en gewone, mooie momenten in het dagelijks leven.

 

Ik hoef dat niet krampachtig vast te houden.

Ik hoef niet bang te zijn dat ik iets verkeerd doe wanneer ik een moeilijke dag heb.

De Heilige Geest wordt in Johannes 14:26 de Trooster genoemd. Die belofte is voor mij kostbaar. Ik mag God zoeken in mijn blijdschap én in mijn verdriet.

Ik hoef niet zelf de bron van volmaakte liefde te zijn.

Ik mag leven vanuit de liefde die God mij geeft.

 

Soms sluit God een deur en opent Hij een andere.

In mijn geloofsreis ervaar ik dat er dingen zijn waarvan ik afstand wil nemen. Overtuigingen, praktijken en manieren van denken die niet langer passen bij mijn verlangen om Jezus te volgen.

Ik wil niet meer zoeken naar geestelijke antwoorden buiten Hem. Ik wil mijn vertrouwen stellen op God en mijn leven laten vormen door Zijn Woord.

Soms voelt dat alsof een deur volledig dichtgaat en er een heel nieuw terrein voor me opengaat.

Je denken wordt vernieuwd. Je prioriteiten veranderen. Je gaat anders naar jezelf en naar andere mensen kijken.

Maar soms ontdek je ook dat je juist met een vernieuwde blik mag terugkijken naar een terrein waar je zelf hebt rondgedwaald.

Niet om jezelf boven anderen te verheffen.

Niet om mensen met de vinger te wijzen.

Maar omdat je begrijpt hoe aantrekkelijk bepaalde antwoorden kunnen zijn wanneer je uitgeput bent, wanneer je je anders voelt of wanneer je wanhopig zoekt naar een verklaring voor wat je meemaakt.

Ik weet hoe het voelt om antwoorden te zoeken.

Ik weet hoe waardevol het kan lijken wanneer iemand je eindelijk begrijpt.

En ik weet hoe belangrijk het is om te onderzoeken waar die antwoorden je uiteindelijk brengen.

Daarom wil ik mijn verhaal delen.

Niet omdat ik alles weet. Niet omdat ik boven anderen sta. Maar omdat ik geloof dat Jezus ook mensen tegemoetkomt die zijn afgedwaald, verward zijn geraakt of achteraf ontdekken dat ze keuzes hebben gemaakt die niet bij hun geloof passen.

Bij Hem is ruimte voor bekering, vergeving en een nieuwe weg.

 

Hooggevoeligheid, autisme en de noodzaak van nuance.

Wereldwijd zijn er veel mensen die zich herkennen in hoogsensitiviteit. Ook zijn er mensen bij wie hoogsensitiviteit en autisme samen voorkomen.

Over de precieze aantallen bestaan onzekerheden. Hooggevoeligheid is geen officiële medische diagnose en wordt niet overal op dezelfde manier gemeten. Daarom moeten schattingen over het aantal hoogsensitieve mensen en de overlap met autisme zorgvuldig worden geïnterpreteerd.

Toch vind ik de vraag die hieruit voortkomt ontzettend belangrijk.

Hoe mooi zou het zijn als mensen die worstelen met prikkels, overbelasting en onbegrepen ervaringen tijdig passende begeleiding kunnen vinden?

Hoe mooi zou het zijn als kinderen al vroeg leren dat ze hun grenzen mogen aangeven, dat rust noodzakelijk kan zijn en dat ze niet verantwoordelijk zijn voor alles wat er om hen heen gebeurt?

Hoe mooi zou het zijn als ouders, coaches, begeleiders, kerken en scholen samen leren om beter te onderscheiden wat iemand nodig heeft?

En hoe mooi zou het zijn als christenen daarin niet alleen oog hebben voor geloofsvragen, maar ook voor de menselijke behoeften aan veiligheid, begrip, rust, passende zorg en praktische ondersteuning?

Ik verlang naar meer onderzoek, meer nuance en meer zorgvuldigheid.

Naar begeleiding die niet automatisch iedere ervaring tot een gave verheft, maar ook niet iedere ervaring veroordeelt.

Naar professionals en coaches die bereid zijn om vragen te stellen, grenzen te respecteren en door te verwijzen wanneer klachten daarom vragen.

Naar christelijke begeleiding waarin mensen niet worden gereduceerd tot hun klachten of hun vermeende geestelijke gebondenheid, maar worden gezien als mensen die liefde, waarheid en zorg nodig hebben.

En naar een wereld waarin mensen met hooggevoeligheid of autisme niet worden aangemoedigd om voortdurend over hun grenzen heen te gaan, maar leren hoe ze op een gezonde manier met hun ervaringen kunnen omgaan.

 

Wanneer het spirituele normaal wordt gevonden. En dan doel ik echt op: witchcraft, toverij, hekserij, occulte machten en krachten beoefenen, reiki, energiewerk, chakra werk, waarzeggerij, readingen etc. Noem het new age, maar ook daar in mogen we veel meer nuances en onderscheid leren maken.

Wat mij zorgen baart, is dat sommige spirituele praktijken tegenwoordig zo vanzelfsprekend kunnen worden gepresenteerd dat mensen nauwelijks nog stilstaan bij de overtuigingen die erachter zitten.

Je krijgt te horen dat je je intuïtie moet volgen, energieën kunt leren lezen of je bijzondere vermogens verder kunt ontwikkelen.

Misschien bezoek je een paranormale beurs. Misschien ga je tarotkaarten leggen, volg je een cursus reiki of leer je werken met chakra’s.

Niet iedereen die hooggevoelig is, komt hiermee in aanraking. En niet iedereen die met onbegrepen ervaringen worstelt, zal deze route volgen.

Maar wanneer zulke praktijken worden aangeboden als dé oplossing voor je klachten, is het belangrijk om stil te staan bij de vraag wat je precies leert geloven en waar je je vertrouwen op gaat stellen.

Vanuit mijn christelijke overtuiging wil ik hierin duidelijk zijn.

De Bijbel waarschuwt voor waarzeggerij, toverij en andere praktijken die niet passen bij het vertrouwen op God. Lees bijvoorbeeld Deuteronomium 18:9-14 en Handelingen 19:18-20.

Voor mij betekent het volgen van Jezus dat ik deze waarschuwingen serieus neem. Ik wil mijn geestelijke richting niet zoeken in waarzeggerij, het oproepen van verborgen kennis of praktijken die mij wegleiden van mijn vertrouwen op Christus.

Dat is iets anders dan mensen die zulke dingen hebben gedaan bij voorbaat afschrijven.

Ik geloof juist dat het goede nieuws van Jezus ook voor hen is.

Mensen kunnen tot nieuwe inzichten komen. Ze kunnen zich bekeren. Ze kunnen oude overtuigingen loslaten en een andere weg kiezen.

De boodschap is niet: jij bent afgeschreven omdat je hebt gedwaald. De boodschap is: je mag terugkeren naar God.

 

Mijn gebed voor iedereen die op dit terrein werkzaam is en ik hoop dat jullie hiervoor mee willen bidden.

Mijn gebed is dat er meer onderscheidingsvermogen mag komen in de wereld van hooggevoeligheid.

Ik bid voor iedere HSP-coach, iedere opleiding, iedere training, iedere cursus en ieder begeleidingstraject.

Ik bid dat mensen die anderen begeleiden bereid zullen zijn om kritisch naar hun eigen overtuigingen en adviezen te kijken.

Ik bid dat er meer aandacht komt voor de gevolgen van overbelasting, voor het belang van herstel en voor de grenzen van wat iemand kan dragen.

Ik bid dat mensen niet verder worden overvraagd wanneer ze juist rust nodig hebben.

Ik bid dat christelijke begeleiders wijsheid ontvangen om mensen met liefde en geduld te benaderen, zonder hun ervaringen onmiddellijk te veroordelen of te spiritualiseren.

En ik bid dat mensen die op zoek zijn naar antwoorden Jezus Christus leren kennen.

Dat zij ontdekken dat hun waarde niet ligt in een bijzondere gave, een diagnose, een spirituele ervaring of hun vermogen om anderen te helpen.

Dat zij mogen ontdekken dat ze niet alles hoeven te dragen.

Dat zij mogen leren leven vanuit Gods genade.

Dat zij de vrijheid vinden om hulp te zoeken, grenzen te stellen, te rusten en hun leven stap voor stap op te bouwen.

En dat zij leren onderscheiden wat bij hun verantwoordelijkheid hoort en wat zij aan God mogen overlaten.

Ook voor wie is afgedwaald, is er hoop.

 

Als ik terugkijk op mijn eigen leven, ben ik dankbaar dat Jezus mij tegemoet is gekomen.

Ik ben dankbaar dat ik oude overtuigingen kritisch ben gaan bekijken. Dat ik mijn hart aan Hem heb gegeven. Dat ik niet langer alles hoef te verklaren vanuit wat ik voel of waarneem.

Ik ben dankbaar dat ik steeds meer mag ontdekken wie ik ben in Christus.

Ik ben niet mijn klachten.

Ik ben niet mijn verleden.

Ik ben niet de dingen die ik ooit geloofde.

Ik mag leven vanuit Gods genade.

Dat betekent niet dat ik geen moeilijke dagen meer heb of dat ieder probleem zomaar verdwijnt. Het betekent dat ik mijn hoop niet langer uitsluitend zoek in mezelf, mijn eigen kracht of mijn vermogen om alles te begrijpen.

Mijn hoop ligt in Jezus Christus.

En die hoop is er niet alleen voor mij.

Die is er ook voor jou.

 

Misschien herken je jezelf in mijn verhaal. Misschien heb je jarenlang gezocht naar verklaringen. Misschien heb je cursussen gevolgd, spirituele praktijken geprobeerd of geloofd dat je verantwoordelijk was voor alles wat je voelde.

Misschien ben je inmiddels uitgeput geraakt.

Of misschien gaat het juist goed met je en vraag je je af waarom ik hier zo nadrukkelijk voor waarschuw.

Ik vraag je niet om mijn woorden zomaar aan te nemen.

Toets wat ik schrijf. Onderzoek mijn woorden. Stel vragen. Lees zelf de Bijbel.

Lees wat er staat over waarzeggerij en toverij. Lees ook over Gods liefde, Jezus’ genade, bekering, vergeving en het nieuwe leven dat Hij geeft.

Lees de Bijbel niet alleen om anderen te beoordelen, maar ook om zelf te leren onderscheiden wat waar is.

En wees bereid om opnieuw na te denken over overtuigingen die je misschien jarenlang als vanzelfsprekend hebt beschouwd.

Ik ben geen volmaakt mens. Ik heb niet op iedere vraag een antwoord. Mijn verhaal is mijn persoonlijke getuigenis en geen vervanging voor wetenschappelijk onderzoek, medische diagnostiek of professionele begeleiding.

Maar ik wil wel eerlijk vertellen wat mijn ontmoeting met Jezus in mijn leven heeft veranderd.

Ik heb ervaren hoe belangrijk het is om mijn vertrouwen op Hem te stellen.

Ik heb ontdekt dat ik niet alles hoef te volgen wat ik ervaar.

En ik heb opnieuw leren verlangen naar een leven met vaste grond, waarin Gods Woord richting geeft en Zijn genade centraal staat.

God heeft ook voor jou een plan

Ik geloof dat God mensen niet vergeet wanneer ze verdwalen.

Ik geloof dat Hij mensen uitnodigt om tot Hem te komen.

Ik geloof dat er hoop is voor wie vastgelopen is, voor wie verward is geraakt en voor wie verlangt naar een nieuw begin.

En ik geloof dat we als christenen geroepen zijn om daar getuige van te zijn: niet vanuit hoogmoed, niet vanuit angst en niet vanuit veroordeling, maar vanuit waarheid, liefde en genade.

Jezus Christus is mijn Redder. Hij is mijn hoop. Hij is Degene op Wie ik mijn vertrouwen wil stellen.

Daarom wil ik mijn verhaal blijven delen. Niet om mezelf te verheffen, maar om te getuigen van wat God in mijn leven doet.

Mijn gebed is dat mensen die worstelen met hooggevoeligheid, autisme, overprikkeling of spirituele verwarring niet verder van zichzelf of van God verwijderd raken, maar de ruimte vinden om op zoek te gaan naar waarheid, passende hulp en echte rust.

Dat zij mogen ontdekken dat ze niet alles zelf hoeven te dragen.

Dat zij mogen ervaren dat er een andere weg is.

De weg van Jezus Christus.

Het goede nieuws is er ook voor wie is afgedwaald. Het is niet te laat om je om te keren. Bij God is vergeving, genade en hoop.

Ik wil graag een levende getuigenis zijn van Zijn liefde.

Halleluja, God is goed.

Amen.